Hoe de ergotherapeut de mantelzorger ontlast

BERICHT Heleen Kuiper   PUBLICATIEDATUM NA PUBLICAT

Share this article

Als mantelzorgmakelaar zie ik dagelijks hoe zwaar het kan zijn om voor een naaste te zorgen. Vaak gaat alle aandacht uit naar de persoon die zorg nodig heeft, terwijl jij als mantelzorger ook steun verdient. Gelukkig is daar de ergotherapeut: een professional die niet alleen de cliënt, maar ook jou kan ontzorgen. Ik liep een dag mee met ergotherapeut Iris van Thuis Vitaal om te zien hoe zij mantelzorgers en hun naasten helpt. Dit is wat ik leerde.

Wat doet een ergotherapeut voor mantelzorgers?

Een ergotherapeut kijkt niet alleen naar de beperkingen of uitdagingen van de persoon die zorg nodig heeft. Ze bekijkt het hele plaatje: de woonomgeving, dagelijkse handelingen, en de belasting voor jou als mantelzorger. Het doel? Zorg lichter maken, zodat jij en je naaste langer zelfstandig en veilig kunnen blijven wonen.

Wat betekent dat in de praktijk?

  • Aanpassingen in huis: Van het verlagen van drempels tot het plaatsen van handgrepen in de badkamer. De ergotherapeut ziet wat jij misschien over het hoofd ziet – en regelt vaak ook de vergoeding via de Wmo (gemeente) of zorgverzekeraar.
  • Hulpmiddelen op maat: Denk aan een sta-op-stoel, een elektrische rolstoel, of een handig hulpmiddel om steunkousen zelf aan te trekken. Zo hoef jij niet elke dag te wachten op de thuiszorg.
  • Praktische training: Bijvoorbeeld ‘rijles’ voor een nieuwe rolstoel, of uitleg over hoe je veilig kunt tillen. Zo leer je als mantelzorger efficiënter en zonder overbelasting te helpen.
  • Regelmatige check-ups: Bij chronische aandoeningen zoals Parkinson kijkt de ergotherapeut periodiek of de huidige oplossingen nog passen. Zo blijf je voorlopen op verergerende beperkingen.

Herkenbare situaties uit de praktijk

Tijdens mijn meeloopdag zag ik hoe kleine aanpassingen een groot verschil maken, voor zowel de cliënt als de mantelzorger:

  • De hoge drempel: Een meneer met een rollator woonde in een flat met een hoge drempel bij de voordeur. Op advies van de ergotherapeut kwam de gemeente kijken. Resultaat? De drempel werd verlaagd, zodat hij zelfstandig zijn huis in en uit kon.
  • De elektrische rolstoel: Een mevrouw had net een elektrische rolstoel gekregen, maar durfde hem niet te gebruiken. De ergotherapeut gaf haar rijles: hoe werkt de stoel, hoe neem je bochten, en hoe beweeg je veilig door het huis? Nu kan ze weer zelf de deur uit.
  • De sta-op-stoel en het bed: Een andere mevrouw had net een nieuwe sta-op-stoel en een verstelbaar bed. De ergotherapeut controleerde of alles goed was ingesteld. Dankzij deze aanpassingen kan ze langer thuis wonen.
  • De steunkousen: Een meneer was afhankelijk van de thuiszorg voor het aantrekken van zijn steunkousen. De ergotherapeut introduceerde een eenvoudig hulpmiddel, zodat hij het nu zelf kan. Geen wachten meer op de thuiszorg, en meer eigen regie.
  • Parkinson en aanpassingen: Bij een meneer met Parkinson komt de ergotherapeut regelmatig langs om te checken of de huidige voorzieningen nog voldoende zijn. Zo blijft de zorg haalbaar voor zijn vrouw.

Waarom is dit ook voor jou als mantelzorger belangrijk?

Als mantelzorger draai je vaak overuren. Je wilt het beste voor je naaste, maar jezelf vergeten is snel gebeurd. Een ergotherapeut kan jouw last verlichten door:

Tijd te besparen: Minder afhankelijkheid van thuiszorg of andere hulp.
Fysieke belasting te verminderen: Door veilige technieken en hulpmiddelen.
Zorg te verdelen: Door de cliënt meer zelfstandigheid te geven.
Toekomstige problemen te voorkomen: Door tijdig aanpassingen te doen.

En het mooie? De inzet van een ergotherapeut wordt vergoed door de zorgverzekering. Dus je hoeft het niet zelf te betalen.

Wanneer schakel je een ergotherapeut in?

Herken je een van deze situaties? Dan is het zeker de moeite waard om een ergotherapeut te raadplegen:

  • Je naaste heeft moeite met dagelijkse handelingen (opstaan, aankleden, koken).
  • Jullie wonen in een huis dat niet veilig of praktisch is ingericht.
  • Je merkt dat jij als mantelzorger overbelast raakt door het tillen of helpen.
  • Je naaste heeft een chronische aandoening (bijv. Parkinson, reuma) en de situatie verandert.
  • Je wilt langer thuis wonen, maar weet niet hoe.


Mijn ervaring als mantelzorgmakelaar

Het was voor mij als mantelzorgmakelaar eye-opener om te zien hoe veel een ergotherapeut kan betekenen. Ik zag dat kleine aanpassingen grote gevolgen hebben: minder stress, meer zelfstandigheid, en vooral: meer rust voor de mantelzorger.

Daarom raad ik al mijn cliënten aan: wacht niet tot het niet meer gaat. Een ergotherapeut kan al in een vroeg stadium helpen om de zorg haalbaarder en prettiger te maken. Voor jou en voor je naaste.

Heb je vragen over ergotherapie of mantelzorg? Neem gerust contact met me op. Ik help je graag op weg!

Recent Posts

door Heleen Kuiper 18 november 2025
Als je oudere ouders hebt of als je bijvoorbeeld zorgt voor je partner, kan het heel slim zijn om eens goed naar je aanvullende zorgverzekering te kijken. Een iets duurdere verzekering kan je zomaar een hoop geld schelen in geval van nood! Een voorbeeld uit de praktijk: Mevrouw De Vries (82) heeft dementie. Het gaat nog best aardig met haar, denken de kinderen. Meneer De Vries (84) zorgt voor haar en ze redden het prima samen. Dan wordt meneer De Vries onverwacht opgenomen in het ziekenhuis. Opeens blijkt dat mevrouw De Vries niet meer voor zichzelf kan zorgen. De kinderen blijven om de beurt bij haar, ook 's nachts. Gelukkig komt meneer De Vries na een paar dagen weer thuis. Maar het is wel duidelijk dat er iets moet gebeuren. Meneer de Vries moet herstellen en heeft minder energie om aandacht aan zijn vrouw te besteden. De kinderen willen wel vaker langskomen, maar hebben ook hun eigen gezinnen. En hun werk. Als vader herstellende is en de kinderen door de week geen tijd hebben, wordt de situatie snel onhoudbaar.  Mantelzorger? Je bent het al, zonder je het weet. Meneer de Vries is de mantelzorger van zijn vrouw. En de kinderen zijn de mantelzorgers van hun ouders. Voor beiden voelt het niet echt zo. Het is toch normaal dat je voor je partner zorgt, of voor je ouders? Maar officieel zijn ze het wel. Toevallig hoort de dochter dat er zoiets bestaat als vervangende mantelzorger. Vervangende mantelzorger (ook wel respijtzorg genoemd) betekent dat anderen het mantelzorgen van je overnemen. Bijvoorbeeld doordat een professional van een organisatie zoals Dovida of Saar aan Huis je moeder of partner gezelschap komt houden. Een uitkomst voor de heer en mevrouw De Vries. Een professional komt dan 's morgens langs om mevrouw De Vries te helpen met haar ontbijt en om daarna gezellig met haar te praten. Meneer de Vries kan dan rustig opstarten. De juiste aanvullende zorgverzekering kan veel uitmaken Maar ja, dat kost wel geld. En hoe betaal je dat dan? De zoon van de heer en mevrouw De Vries blijkt een aanvullende zorgverzekering te hebben waar respijtzorg in opgenomen is. Hoewel het gezin bestaat uit een ouderpaar en vier volwassen kinderen is hij is de enige die dit in zijn aanvullende verzekering heeft zitten. Een geluk bij een ongeluk, want zo kan Dovida gedurende een maand de nood verlichten. In de tussentijd vraagt de familie voor mevrouw De Vries een Wlz-indicatie aan. Als deze er is kan de ondersteuning van Dovida hier structureel uit betaald worden. Bij het afsluiten van je aanvullende zorgverzekering let je vaak op het kiezen van je eigen ziekenhuis of het aantal vergoede fysiotherapiebehandelingen. Respijtzorg staat zelden bovenaan je lijstje. Toch kan deze vergoeding je in noodsituaties veel geld en stress besparen. Een kleine investering in je verzekering kan groot verschil maken als je onverwacht zorg nodig hebt. Vergelijk daarom altijd zorgverzekeringen op mantelzorgondersteuning en respijtzorg.